Bengalczycy W VI wieku n.e. imperium Guptów z trudnością utrzymywało jedność ze względu na wewnętrzną niestabilność i inwazje z zewnątrz. Z tej sposobności skorzystał Szaszanka, wódz z terenów współczesnego Bengalu, który odłączył się od Guptów i stworzył własne królestwo w Gaudzie. Choć Szaszanka położył fundamenty pod przyszłe państwa bengalskie, a nawet wprowadził nowy kalendarz, wkrótce po jego śmierci państwo rozszarpali jego rywali. Mniej więcej stulecie później Bengal nadal był pogrążony w chaosie i pozbawiony władzy centralnej. Mniej więcej w połowie VIII wieku Bengalczycy – według podań – wybrali na swojego króla Gopalę. To zgodne oddanie władzy było kluczowe, gdyż umożliwiło Gopali stworzenie nowego, scentralizowanego państwa, imperium Pala (VIII-XII wiek n.e.). Pod rządami następców Gopali, Dharmapali i Dewapali, imperium Pala stało się ważnym graczem na subkontynencie indyjskim, walcząc z dynastiami Raśtrakuta i Pratihara o kontrolę nad terenami wokół miasta Kannauj. Dewapala wyniósł imperium Palów na nowy poziom, ale niemal zniweczył wszystkie starania i osiągnięcia w trakcie pyrrusowej wyprawy na dalekie południe, która zdziesiątkowała jego armię i zdestabilizowała państwo. Zrozumiawszy swój błąd, przez kolejne lata panowania dokonał spektakularnej odbudowy, dzięki czemu jego następcy odziedziczyli potężne państwo. Za czasów imperium Palów Bengal oraz sąsiednie regiony osiągnęły niespotykany tam wcześniej poziom rozwoju gospodarczego, politycznego i militarnego. Szlaki handlowe wzdłuż Gangesu oraz Zatoki Bengalskiej zapewniały bogactwo, niezrównane było też bengalskie rolnictwo i bogactwo – gospodarka samego Bengalu przerosła w tamtych czasach całą Europę. Władcy Palów dowodzili potężnymi armiami składającymi się ze słoni bojowych, piechoty oraz ratha – wozów bojowych, z których nie korzystano już raczej na subkontynencie indyjskim. Na terenach Palów rozwijał się buddyzm mahajana, zaś władcy fundowali liczne klasztory, uniwersytety oraz inne instytucje użyteczności publicznej, które edukowały poddanych i im służyły. Wraz z powolnym upadkiem imperium Palów w XII w. liczne krainy zaczynały stopniowo uzyskiwać niepodległość. Sąsiednia dynastia Sena skorzystała z okazji i odebrała panowanie nad niektórymi terytoriami, stopniowo przejmując Bengal i tereny wcześniej należące do dynastii Palów. Rządy dynastii Sena skończyły się jednak tak szybko, jak się zaczęły. Pod koniec XIII wieku Sułtanat Delhijski zaczął rozwijać się na wschód, w stronę Bengalu, i opanował większość tego regionu. Miało to również kluczowe znaczenie religijne, gdyż w wyniku tych wydarzeń po raz pierwszy na taką skalę zagościł w Bengalu islam, który miał stać się wiodącym wyznaniem na tych terenach. W XIV w. Ilias Szach odniósł zwycięstwo nad swoimi rywalami, skłóconymi ze sobą generałami oraz władcami, i utworzył Sułtanat Bengalski. W tamtym okresie Bengal osiągnął oraz przerósł potęgę imperium Palów, stając się podziwianym na wielu kontynentach symbolem bogactwa oraz kultury. Jednym ze słynnych bengalskich produktów był jamdani, luksusowa i droga tkanina znana również pod nazwą muślin, pochodzącą z Bliskiego Wschodu. Sułtanat Bengalski utrzymywał status imperium do XVI w., kiedy to został wchłonięty przez państwo Mogołów.