Inkowie Inkowie byli władcami ostatniego wielkiego imperium rdzennych mieszkańców obu Ameryk oraz twórcami największego państwa Ameryki prekolumbijskiej. Wywodzili się z niewielkiego plemienia z regionu Cuzco w Peru. Stworzyli królestwo, które na początku XV wieku stało się ważną siłą w Andach Środkowych. W 1438 r. władca królestwa Czanków najechał państwo Inków, obawiając się jego rosnącego znaczenia. Inkowie odparli atak i w ramach kontrataku rozpoczęli trwający prawie sto lat okres ekspansji. W 1438 r., po odparciu inwazji Czanków, Pachacutec ustanowił imperium Inków. Pachacutec był najmłodszym synem króla Viracochy, który władał Inkami od 1410 r. Kiedy Viracocha oraz wybrany przez niego spadkobierca, Urqu, opuścili Cuzco, uciekając przed najeźdźcami, Pachacutec oraz pozostali żołnierze obronili miasto. Przez kolejne lata władca Inków blisko współpracował ze swoim synem Tupakiem Yupanqui, ucząc go sztuki wojennej, ale zaniedbując edukację w obszarze zarządzania. W rezultacie Tupac Yupanqui stał się jeszcze lepszym przywódcą wojskowym, który znacznie poszerzył granice państwa, ale ryzykował przy tym zbytnie rozproszenie sił. Gospodarka oraz społeczeństwo Inków polegały mocno na piramidalnej strukturze władzy. Elita rozporządzała bogactwem, nagradzając tych, którzy przysięgali jej wierność. Mieszkańcy na dole tej piramidy społecznej otrzymywali ochronę oraz podstawowe wyżywienie, dopóki nie złamali jednej z trzech głównych zasad: „Ama Suwa, Ama Llulla, Ama Qella” (nie kradnij, nie kłam, nie leń się). Co więcej, imperium Inków leżało na terenie największych na świecie złóż złota i srebra, co czyniło je jednym z najbogatszych państw na świecie (jeśli nie najbogatszym). Wojska Inków nie polegały na sile ani innowacyjnej technologii. Dominowały nad przeciwnikiem dzięki efektywnej taktyce, szczególnie w zakresie szybkich, koordynowanych ataków. Żołnierze doskonale dostosowywali się też do zróżnicowanej rzeźby terenu zachodniej Ameryki Południowej. Przeciwko ludowi Huanca Inkowie wykorzystali szybkie ataki z zaskoczenia, dzięki którym nie doszło do długiego i trudnego konfliktu. W wojnie z państwem Chimor, które znane było z najlepszej obróbki metali w prekolumbijskiej Ameryce (oraz z najlepiej opancerzonych żołnierzy Nowego Świata przed przybyciem Europejczyków), Inkowie wykorzystali pustynny charakter krainy, odcinając rzeki płynące do stolicy Chan Chan, co zmusiło głodujących mieszkańców do kapitulacji. W szeregach armii Inków byli przedstawicieli różnych podbitych plemion, którzy na polu bitwy korzystali z własnej broni i umiejętności. Nie było więc niczym dziwnym, że w oddziałach walczyli amazońscy łucznicy, andyjscy procarze, uzbrojeni w maczugi żołnierze z Chimoru, włócznicy Cañari czy Ajmarowie uzbrojeni w miecze. Przewodzili im oficerowie Inków, czyli elita wojskowa. Inkowie nie posiadali floty wojennej, choć według legend ich statki wypływały w głąb Pacyfiku. Według archeologów cywilizacje andyjskie były mocno uzależnione od morza. W ostatnich latach odkryto, że północne prowincje imperium Inków handlowały z Mezoameryką. W 1527 r. Pax Incaica, długi okres pokoju i dobrobytu za panowania Huayny Capaca, zakończył się, gdy władca niespodziewanie zmarł na ospę, chorobę wcześniej Inkom nieznaną. Ospa oraz inne europejskie choroby poważnie przetrzebiły państwo Inków, zabijając większość mieszkańców. W 1529 r. praktycznie pozbawione przywództwa imperium rozerwała wojna domowa między synami Huayny Capaca, księciem Huascarem, i jego przyrodnim bratem, Atahualpą. W samym środku konfliktu Francisco Pizarro wraz z grupą hiszpańskich zdobywców wylądował na wybrzeżu Peru z zamiarem zagrabienia legendarnych inkaskich skarbów. Imperium Inków przestało istnieć w 1533 r., kiedy zwycięski w wojnie domowej Atahualpa został schwytany przez Pizarra i zabity mimo zapłacenia okupu o wartości dwóch wielkich pomieszczeń wypełnionych złotem i srebrem. Hiszpanie okłamywali podbite przez Inków ludy (szczególnie plemię Huanca), by zawierać z nimi sojusze zapewniające im żołnierzy potrzebnych do walki. Mimo tego cywilizacja Inków istniała do 1572 r. dzięki wykorzystaniu wewnętrznych konfliktów między hiszpańskimi najeźdźcami. Po upadku imperium Inków próbowano odtworzyć upadłe królestwo i przywrócić dni chwały cywilizacji andyjskiej, ale żadnemu tubylczemu państwu nie udało się odbudować potęgi Inków.