Người Bengal Trong suốt thế kỷ VI sau Công nguyên, Đế chế Gupta chật vật duy trì sự thống nhất khi phải đối mặt với thù trong giặc ngoài. Nhân cơ hội này, Shashanka, một tù trưởng tại vùng đất mà nay là Bengal, đã đứng lên và thành lập vương quốc của mình tại Gauda. Dù đã đặt nền móng cho các nhà nước Bengal sau này và thậm chí đã đưa vào sử dụng lịch mới, nhưng sau khi Shashanka qua đời, vương quốc của ông rơi vào tay các đối thủ và sớm lụi tàn. Gần một thế kỷ sau, Bengal vẫn trong trạng thái bất ổn khi không có bộ máy quyền lực tập trung. Tuy nhiên, I, truyền thuyết kể rằng người Bengal đã tôn Gopala làm vua của khu vực này. Việc đồng thuận trao quyền này là hết sức quan trọng, giúp Gopala xây dựng một nhà nước tập trung mới, Đế chế Pala (thế kỷ VIII đến XII). Dưới sự trị vì của những người kế nhiệm Gopala là Dharmapala và Devapala, Đế chế Pala trở thành một nước lớn trên tiểu lục địa Ấn Độ, sánh ngang với Rashtrakuta và Pratihara ở vị thế siêu cường tại Tam giác Kannauj. Tuy đã đưa sức mạnh của Pala lên một tầm cao mới, nhưng Devapala suýt chút nữa tự thổi bay những thành tựu ông nhọc công gây dựng khi tiến hành cuộc viễn chinh thảm họa đến phía nam xa xôi khiến cho quân đội kiệt sức và nhà nước bất ổn. Nhận ra sai lầm của mình, trong những năm sau đó, ông đã chú tâm khôi phục đất nước và truyền lại cho đời sau một vương quốc hùng mạnh. Dưới thời Pala, Bengal và các khu vực lân cận đạt đến trình độ đỉnh cao về kinh tế, chính trị và quân đội. Tuyến giao thương dọc Ganges và Vịnh Bengal hoạt động bùng nổ, nền nông nghiệp và của cải vật chất của Bengal không đâu sánh bằng; quy mô kinh tế của riêng Bengal đã vượt xa toàn bộ Châu Âu đương thời. Các hoàng đế Pala chỉ huy quân đội hùng hậu gồm tượng binh, bộ binh và nổi bật hơn cả là rathas – những cỗ chiến xa đã bị lãng quên trên hầu hết tiểu lục địa Ấn Độ. Phật giáo Đại thừa cũng nở rộ trên khắp lãnh thổ Pala. Các hoàng đế bảo trợ cho một số tu viện, trường học và các công trình công cộng khác chuyên về giáo dục và phục vụ người dân. Khi Đế chế Pala suy yếu vào thế kỷ XII, nhiều vùng đất thuộc quyền kiểm soát của đế chế này bắt đầu đòi độc lập. Trong thời kỳ này, vương triều Sena gần đó đã nhân cơ hội giành lấy quyền kiểm soát những vùng đất này khỏi tay Pala và dần dần kiểm soát cả Bengal và hầu hết lãnh thổ trước đây của Pala. Tuy nhiên, sự thống trị của Sena cũng sớm nở chóng tàn: vào đầu thế kỷ XIII, Vương quốc đang nổi lên Delhi đã tiến sâu về phía đông vào Bengal và nhanh chóng chiếm hầu hết khu vực này. Đây là cũng là sự kiện mang tính bước ngoặt về mặt tôn giáo, khi mà Đạo Hồi – sau này trở thành tôn giáo chính ở Bengal – lần đầu tiên được truyền bá rộng rãi trên lãnh thổ Bengal thời đó. Suốt thế kỉ XIV, trong cuộc chiến liên miên giữa các tướng lĩnh và nhà quân phiệt, Ilyas Shah là cái tên giành được chiến thắng, thiết lập nên Vương quốc Bengal. Đây chính là thời kỳ chứng kiến Bengal trỗi dậy và vượt qua sự thịnh vượng của Đế chế Pala, vang danh trên khắp lục địa vì của cải và nền văn hóa giàu mạnh. Có thể kể đến một sản phẩm cực kỳ nổi tiếng là jamdani, còn được biết đến với cái tên muslin sau khi lưu hành tại Trung Đông, một loại trang phục biểu tượng cho sự xa xỉ. Vương quốc Bengali duy trì vị thế của mình cho thế kỷ XVI, khi bị Đế chế Mông Cổ hùng mạnh thời bấy giờ nuốt chửng.