Bulgaria Đến thế kỷ IV Công nguyên, Đế quốc La Mã phải rất vất vả mới kiểm soát được lãnh thổ rộng lớn của mình. Ở dãy Balkan, nhiều nhóm đã nhân cơ hội này để cướp bóc khắp nơi. Hầu hết những cuộc tập kích này đều chỉ mang tính nhất thời, nhưng có hai nhóm người thể hiện xu hướng đột kích thường xuyên hơn. Từ thế kỷ VI trở đi, các bộ lạc Slav bắt đầu xâm chiếm những khu vực rộng lớn ở nơi ngày nay là Bulgaria. Dù có chung văn hóa, nhưng họ không phát triển thành nhà nước. Nhiệm vụ này được hoàn thành trong tay người Proto–Bulgaria, một tộc kỵ mã bán du mục ở Trung Á. Những kẻ mới đến này cùng nhau hình thành người Bulgaria và thiết lập hai đế quốc hùng mạnh ở vùng Balkan thời Trung Cổ. Công nguyên năm 670, Asparukh, con trai của Hãn (vua) Proto–Bulgaria bị tiếm ngôi, đã dẫn dân chúng xuống vùng đồng bằng sông Danube để tìm mảnh đất chăn thả mới. Trong những năm sau đó, Asparukh thống nhất những người Slav định cư dưới quyền thống trị của mình. Tuy nhiên, khi người kế vị này thông báo với Đế quốc La Mã, thì Đế quốc Đông La Mã vẫn muốn đòi lại vùng đất này. Hoàng đế Constantine IV tiến hành một vài chiến dịch bảo vệ lãnh thổ, nhưng gặp phải sự kháng cự mãnh liệt. Những kẻ xâm lược kết hợp được những yếu tố tuyệt vời nhất của hai nhóm người: người Slav có lượng bộ binh hạng nhẹ đông đảo, còn người Proto–Bulgaria có đoàn kỵ binh được trang bị đến tận răng, khắp người là vũ khí. Trong suốt thời kỳ Trung Cổ, kỵ binh hạng nặng luôn là trụ cột của quân đội Bulgaria và là một trong những lực lượng đáng sợ nhất toàn châu Âu. Sau vài thất bại, Constantine IV buộc phải từ bỏ yêu sách của Đông La Mã đối với vùng đất phía bắc dãy Balkan, đánh dấu sự ra đời của Đế quốc Bulgaria thứ nhất (681 – 1018). Tuy vậy, tương lai của đất nước này vẫn còn rất bấp bênh, bởi Đông La Mã sẽ luôn tìm cách chiếm lại lãnh thổ đã mất. Trong nước, quốc gia mới này được phân chia thành giới quý tộc Proto-Bulgaria và tầng lớp dân thường Slav, dù rằng tiếng Bulgaria cổ đã phát triển từ sớm. Chỉ đến thế kỷ IX, Boris I (trị vì 852 – 889) mới đặt được nền tảng cho sự thống nhất. Lấy Cơ Đốc giáo làm tôn giáo quốc gia, ông đã tạo ra một nền móng chung cho tất cả các nhóm sắc tộc. Ông còn lập ra trường văn học Pliska–Preslav, mô phỏng quá trình tạo lập chữ Kirin, để tạo các ấn phẩm bằng tiếng Bulgaria cổ. Con trai của Boris, Simeon Đại đế (trị vì 893 – 927) đã đưa Đế quốc Bulgaria thứ nhất bước vào thời kỳ hoàng kim. Sau những chiến dịch thành công trước Đông La Mã và Magyar, Simeon mở rộng lãnh thổ đến tối đa, kiểm soát hầu như toàn bộ dãy Balkan. Khi văn học và nghệ thuật nở rộ, Bulgaria trở thành trung tâm văn hóa của châu Âu Slav và tiếng Bulgaria cổ thay thế tiếng Hy Lạp trở thành ngôn ngữ chung. Số tiền của chi cho các chiến dịch quân sự và văn hóa này chủ yếu là từ giao thương. Nhờ vị trí ở giữa Rus và Đông La Mã, Bulgaria trở thành mắt xích quan trọng trên tuyến giao thương kim loại quý, ngựa và nô lệ. Mặc dù hoạt động giao thương tấp nập giúp cho mức độ thành thị hóa tăng cao ở khắp châu Âu, nhưng hầu hết người dân Bulgaria vẫn sinh sống bằng nghề nông và chăn nuôi gia súc. Sau khi Simeon qua đời, vương quốc của ngài dần suy thoái. Chiến tranh liên miên khiến Bulgaria kiệt quệ và sụp đổ trước quân đội Đông La Mã năm 1018. Bất chấp công cuộc cải tổ chính trị diễn ra mạnh mẽ, người Bulgaria vẫn giữ được nét văn hóa khác biệt. Cứ khi nào Đông La Mã áp đặt sưu cao thuế nặng là nét cá tính ấy lại trở thành yếu tố châm ngòi biến những tình trạng bất ổn xã hội thành các cuộc phản loạn. Năm 1185, một cuộc nổi dậy của hai anh em quý tộc Asen và Peter đã đánh đuổi quân Đông La Mã ra khỏi vùng đất này. Đế quốc Bulgaria thứ hai (1186 – 1396) nhanh chóng trỗi dậy thành một thế lực lớn ở dãy Balkan dưới quyền của Sa hoàng Ivan Asen II (trị vì 1218 – 1241). Nghệ thuật, kiến trúc và văn học phát triển mạnh mẽ cho đến tận thế kỷ XIV, một lần nữa đưa Bulgaria lên vị thế trung tâm văn hóa của châu Âu Slav. Nhưng ở góc độ chính trị, đế quốc này không bao giờ khôi phục được vẻ huy hoàng xưa kia. Sau Ivan II, đất nước này thường xuyên chịu sự đe dọa của các quốc gia láng giềng và các cuộc nội loạn, như cuộc bạo động năm 1277 của gã chăn lợn Ivaylo. Năm 1396, một thế lực siêu cường mới đã đặt dấu chấm hết cho nền độc lập của Bulgaria: người Ottoman thống trị dãy Balkan trong 500 năm tiếp theo.