Đông La Mã Cái tên Đông La Mã là xuất phát từ Byzantium, một thành phố cổ đại ở Bosphorus, luồng nước chiến lược nối biển Đen với biển Aegea. Hoàng đế La Mã Constantine đổi tên thành phố này thành Constantinople vào thế kỷ IV và biến nơi đây thành một thủ đô khác trong đế quốc của ngài. Phần phía đông này của Đế quốc La Mã tồn tại lâu hơn phần phía tây chừng một nghìn năm, trở thành phòng tuyến ngăn giữa châu Âu và những đạo quân xâm lược từ phương Đông của người Ba Tư, Ả-rập và Đột Quyết. Đông La Mã tồn tại được lâu như thế là nhờ Constantinople được bảo vệ bằng tường thành chắc chắn và có đường tiếp tế qua biển. Ở thời kỷ đỉnh cao vào thế kỷ VI, Đông La Mã chiếm phần lớn lãnh thổ của Đế quốc La Mã trước đây, chỉ thiếu bán đảo Iberia (Tây Ban Nha và Bồ Đào Nha hiện tại), Gaul (Pháp hiện tại) và Anh quốc. Đông La Mã cũng khống chế Syria, Ai Cập và Palestine, nhưng đến giữa thế kỷ VII, những nơi này rơi vào tay người Ả-rập. Kể từ đó, đế quốc này chủ yếu nắm giữ dãy Balkan và khu vực hiện là Thổ Nhĩ Kỳ. Hoàng đế vĩ đại đầu tiên của Đông La Mã là Justinian I (482 đến 565). Tham vọng của ngài là khôi phục Đế quốc La Mã trước đây và ngài đã suýt thành công. Quân bài của ngài là vị tướng vĩ đại nhất thời đó, Belisarius, người đã ngang dọc khắp đế quốc, đánh bại quân Ba Tư từ phương Đông tới, quân Vandal ở Bắc Phi, Ostrogoth ở Italy, Bulgar và Slav ở vùng Balkan. Ngoài các chiến dịch quân sự, Justinian còn đặt nền móng cho tương lai bằng cách thiết lập một hệ thống pháp lý và cai trị vững mạnh, đồng thời bảo vệ Nhà thờ Cơ Đốc giáo. Đông La Mã có nền kinh tế trù phú nhất châu Âu trong nhiều thế kỷ, bởi Constantinople nằm ở một vị trí lý tưởng trên các tuyến giao thương giữa châu Á, châu Âu, biển Đen và biển Aegea. Đây là điểm đến quan trọng trên Con đường tơ lụa xuất phát từ Trung Hoa. Nomisma, đồng vàng chính của Đông La Mã, là tiền tệ tiêu chuẩn ở khắp Địa Trung Hải trong 800 năm. Vị trí chiến lược của Constantinople còn khiến các thành bang của Italy phải ghen tị và thù oán. Điểm mạnh chính yếu của Đế quốc Đông La Mã là quân đội nổi trội toàn diện, tập hợp những ưu điểm từ kinh nghiệm chinh chiến của quân La Mã, Hy Lạp, Goth và Trung Đông. Nòng cốt của đội quân này là lực lượng kỵ binh hạng nặng chuyên xung kích, yểm trợ là bộ binh nhẹ (cung thủ) và bộ binh hạng nặng (kiếm sĩ mặc giáp). Quân đội được sắp xếp thành các đơn vị, thao luyện chiến thuật và cách điều động. Các tướng lĩnh được đào tạo về lịch sử và lý thuyết quân sự. Bởi vậy, tuy thường xuyên lâm vào cảnh bị áp đảo trước những đoàn chiến binh đông đảo nhưng thiếu thao luyện, nhưng đội quân này vẫn giành thắng lợi nhờ chiến thuật sáng suốt và kỷ cương nghiêm chỉnh. Phục vụ cho đội quân này còn có một mạng lưới gián điệp và đặc nhiệm chuyên do thám sách lược của địch và có thể hối lộ hoặc đẩy những kẻ hiếu chiến đi nơi khác. Thủy quân Đông La Mã bảo vệ các tuyến đường giao thương và tiếp tế trên biển, để thành phố không lâm vào tình trạng bị bỏ đói, buộc phải đầu hàng khi bị vây hãm. Đến thế kỷ VIII, cuộc tấn công thủy bộ kết hợp của quân Ả-rập đã bị đập tan trên diện rộng nhờ một thứ vũ khí bí mật, lửa Hy Lạp. Thứ vũ khí hóa học này là một dạng bom na-pan lỏng, có thể phun ra từ vòi, và đến nay người ta vẫn chưa xác định được thành phần của nó. Thủy quân Ả-rập bị hủy diệt trên biển vì lửa Hy Lạp. Vào thế kỷ VII và VIII, quân Ả-rập tàn phá Ai Cập, Trung Đông, Bắc Phi và Tây Ban Nha, xóa bỏ hoàn toàn quyền khống chế của Đông La Mã ở những nơi này. Năm 1071, chiến thắng của quân Đột Quyết ở Manzikert đã dẫn đến sự hủy diệt của vùng Tiểu Á, nguồn ngũ cốc, gia súc, ngựa và binh lính quan trọng nhất của đế quốc. Năm 1204, quân Thập tự chinh dưới sự chỉ huy của Tổng trấn Venice đã dùng mưu gian để cướp phá và chiếm đóng Constantinople. Đến thế kỷ XIV, quân Đột Quyết xâm lược châu Âu, chiếm giữ Adrianople và vòng qua Constantinople. Chúng định cư đông đảo ở vùng Balkan và đánh bại đại quân Thập tự chinh ở Nicopolis năm 1396. Tháng 5 năm 1453, Hồi vương Mehmet II của Đột Quyết chiếm giữ Constantinople đã suy yếu nhờ vào trọng pháo. Thành phố thất thủ đánh dấu hồi kết cho Đế quốc Đông La Mã.