Giai đoạn cuối thời Trung Cổ Thời tăm tối là một khoảng gián đoạn lan rộng khắp châu Âu và chứng kiến văn hóa bộ lạc German thay thế văn hóa La Mã phổ biến trước đó. Trong vòng 500 năm, châu Âu liên tục trải qua những cuộc xâm lược và chiến tranh. Tuy vậy, đời sống của nông dân bình thường ít bị ảnh hưởng, sự ổn định xã hội và văn hóa dần hồi phục, dù là trong hình thái mới. Đến khoảng năm 1000, người châu Âu tạo ra một nền văn minh trung cổ mới, vượt xa người xưa ở hầu hết các khía cạnh.